Categorie: nieuws

nieuws

[‘mɛnsdɔm] 

een bos in plaats van een betonnen speelplaats

We gaan ondertussen onze zoveelste corona maand in.  Er wordt ons voorgehouden dat we snel allemaal een prikje zullen krijgen en dat ons leven dan weer vrij en blij zal zijn.   

De multinationals moeten natuurlijk kunnen volgen, de mutanten buiten onze grenzen blijven en er mag geen nieuw virus ontstaan.  

Bij het denken aan morgen lijkt men ons vandaag, voor velen een harde realiteit te vergeten.  Ik zie in al die regelnijd en nieuwe pictogrammen ook heel veel uitwassen.  De psychologische terreur van onze angstmaatschappij en de gevolgen voor hele generaties jonge mensen kan nauwelijks overschat worden.

Ik denk nog maar aan scholen.  Heel de dag met mondkapjes aan.  En als de bel gaat mag je naar de ‘speelplek’.  Wel ja, een afgescheiden vak midden in de speelplaats haastig afgezet met dranghekkens of signalisatielint.   

Een bankje, neen dat mag niet, corona. 

Voetballen, neen sorry, zelfde verhaal.  

Maar geen nood, het schermpje van de gsm brengt soelaas en onderdrukt de opstandige tiener.  

En als ik dan naar die stenen burcht kijk met de vele barrières en een inflatie aan pictogrammen dan denk ik, leren we het nooit?   

Zelfs in déze crisis begrijpen we niet hoe belangrijk onze connectie met natuur is. 

Laat onze scholen toch uitgerekend dé plaatsen zijn waar we het voorbeeld tonen en mikken op Utopia.

Wie heeft er uitgevonden dat die speelplaats volledig in steen moet zijn?  Hoezo een bos kan niet?  Enkele bomen toch wel? 

Ieder voelt toch instinctief het weldadig effect van een groene omgeving op het welzijn van onze kinderen.  Het bevordert hun sociale interacties en kan het stressgehalte in deze onzekere tijden helpen verlichten.

Uitgerekend de generatie die de prijs zal betalen van de klimaatverandering wordt door ons gegijzeld in betonnen bunkers en monddood gemaakt met kapjes terwijl we ze verbannen naar een digitale wereld.

Laat ons deze bodem breken en wat groene liefde verspreiden! 

Ik help je graag 😊

Christophe Cobbaert voor Natuur & Mens – januari 2021

nieuws

de klimaattuin als laatste beschermingsschild

de klimaattuin als laatste natuurlijke beschermingsmiddel

Filip Meysman, Prof. dr. ir en gewoon hoogleraar binnen het Department Biologie, is trekker van het burgeronderzoek – CurieuzeNeuzen in de Tuin.

Het gaat meebepaald over een project waarmee De Standaard en de Universiteit Antwerpen willen uitvissen hoe we ons eventueel kunnen aanpassen, specifiek via onze tuinen, aan een wereld die kampt met de problematiek van klimaatverandering.

Dit thema staat al even op de internationale agenda. De klimaattuin werd daarbij een hot item. Met de tuintrends van 2021 gaan we zelfs nog een stapje verder. Die tuintrends staan in het teken van wat natuur kan betekenen in de strijd tegen een omgeving die ingrijpend verandert, een omgeving die een negatieve invloed uitoefent op ons mensen en wat er daarnaast evolutionair aan planten en dieren in leeft.

Naast de vele voordelen, die het inrichten van tuinen zoals een klimaattuin bieden, is het maken van de oefening zelf niet vrij van valkuilen. ‘Bezint eer ge begint’, gaat zeker op voor wat de inrichting en benadering van klimaattuinen betreft. Daarover schreven we al eerder hier bij Natuur & Mens. Net als over klimaatdroogte en de problemen die daaruit voortvloeien bij soorten die kampen met een watertekort of de negatieve gevolgen van urbanisatie, door een schaarste aan veerkrachtige gezonde natuur bijvoorbeeld. Wie het boek van Menno Schilthuizen – Darwin in de stad – las en dat naast het – zakboek voor de klimaattuin – van Marc Verachtert en Bart Verelst legt begrijpt bovendien dat elke benadering een geheel andere consequentie heeft.

Het wordt dus gegarandeerd een uitdaging om een passend antwoord te formuleren op het klimaatvraagstuk. Bij Natuur & Mens steunen we alvast volop dit CurieuzeNeuzen-initiatief. Hier meer info over hoe je zelf kan meewerken. Veel succes!

nieuws

Ken jij de vogelvide?

De huismus (Passer domesticus) mag met haar vaste top 3-plaats dan wel hoge ogen gooien in het eindresultaat van Het Grote Vogelweekend, toch blijkt dat er nooit eerder zo weinig mussen in onze Vlaamse tuinen huisden. Bij het begin van de tellingen in 2004 zaten er in 65% van de getelde tuinen huismussen. Vandaag is dat nog het geval in amper 45% van de tuinen. Ook de groepsgrootte neemt geleidelijk af: waar ze aanwezig zijn, zitten er gemiddeld 4 samen. Bij het begin van de tellingen lag dat aantal op gemiddeld 6. De verklaring moeten we wellicht zoeken in het verdwijnen van open ruimte en natuur in het landschap, te ‘propere’ tuinen en renovaties waarbij geen ruimte meer is voor nesten.

Foto: François Van Bauwel

Onbekend maakt onbemind
Een belangrijke oorzaak is dus dat de bouw van huizen zodanig gewijzigd is dat de mussen geen nestplaats meer kunnen vinden tussen de dakpannen. Naast de klassieke mussenpot om onder de dakrand te hangen, bedacht ondertussen dik 10 jaar geleden het ingenieursbureau Comfortdak, in samenwerking met Vogelbescherming Nederland en dakproducent Monier, de Vogelvide. Maar weinig mensen kennen het en passen het toe. Onbekend maakt onbemind. Daarom een pleidooi om bij renovatie of nieuwbouw een Vogelvide te plaatsen en de huismus opnieuw de kans te bieden om veilig te nestelen onder de eerste rij dakpannen.

Foto: Dakwerken Van Tongerloo

De Vogelvide kan over de gehele breedte of een gedeelte van het dak worden aangebracht, aan één of beide kanten van de woning. Het zijn elementen van een meter lang met twee invliegopeningen per meter, die bedoeld zijn om gemonteerd te worden onder de laagste rij pannen van een dak (montagevideo). Vogels hebben hierdoor weer de mogelijkheid om onder de pannen te nestelen, maar kunnen niet verder onder het dak gaan.

Bouw of verbouw je binnenkort jouw nest? Denk dan misschien ook eens aan het nest van deze snuiters en geniet van hun vrolijk gekwetter in je tuin.


Bronnen:
https://www.natuurpunt.be/resultaten-het-grote-vogelweekend
https://www.xeno-canto.org/281739
https://www.monierbelgium.be

nieuws

Lezingen Natuur & Mens

Bij Natuur & Mens krijgen we regelmatig de vraag naar een lezing of een workshop. In vele gevallen werken we dan iets uit op maat. Dat blijven we ook in de toekomst zeker doen.

lezingen-lezing-natuur-mens-gezonde-gezondheid

In dit nieuwe jaar – 2021 – starten we echter eveneens met een vast aanbod aan lezingen en workshops. De inhoud van de lezingen en workshops sluit naadloos aan bij volgende Natuur & Mens thema’s:

De keuze van deze twee thema’s vloeit voort uit wat vandaag in onze maatschappij speelt en wat in relatie tot natuurvraagstukken en gezondheid belangrijk is. Bij Natuur & Mens geloven we er in het verschil te kunnen maken op dit gebied. Met een unieke aanpak, op basis van expertise uit het veld en kennis van de actuele literatuur en wetenschappelijk onderzoek, grijpen we de uitdagingen rond de inrichting van natuur en de impact daarvan op ons en onze gezondheid met beide handen aan.

Binnen ons aanbod willen we graag de nieuwe inzichten, die daaruit voortvloeien, delen. We kijken er bij Natuur & Mens naar uit inhoudelijk te verrassen en zijn ervan overtuigd dat we daar zeker zullen in slagen.

Benieuwd? Vind ons actueel aanbod aan lezingen en workshops terug via onderstaande linken.

Wil je meer weten over onze N&M lezingen of workshops?

lezingen

Lezingen rond het thema (gezonde) natuur inrichten:

Lezingen rond het thema natuur en de menselijke gezondheid:

Natuur & Mens lezingen en workshops

workshops

workshops rond de N&M thema’s:


lezingen en workshops van Natuur & Mens in het kader van gezonde natuur of natuur en de menselijke gezondheid.

nieuws

Survival

Had u het ook al, beste lezer? Ik werd vandaag even overvallen door het gevoel dat ik in een wachtkamer zit. Aan het wachten op de herneming van wat, zo dwaalden mijn gedachten af. 

Het was een kortstondig gevoel om de belofte te willen geloven dat na de prik alles weer normaal wordt. De roaring twenties aangevuurd door een gigantische knaldrang. 

Beste lezer, ik moet u eerlijk bekennen, ik voel hem doorgaans niet, die drang. Maar vandaag was het er éven. Bijna het gevoel dat het goed was om me als nummer te laten afvinken in een obscure vaccinatiestrategie zodat de pre-corona realiteit van de pauzeknop kan. 

Maar dat leven is niet meer. Het leven is aan de adaptieve mens en en we zijn ondertussen collectief geëvolueerd.

Sommige gewoonten en gedragingen zitten ondertussen ingebakken in onze automatische piloot. Hele generaties groeien op met het afstandsfetishisme en smetvrees. Het digitale komt vele sectoren te goed uit en overheden houden wel van een voorspelbare massa. Een complex algoritme waakt over uw welzijn.

Toen bedacht ik me dat alles nog zo slecht niet is zoals het nu is. 

Ik zit steeds vaker in de natuur. Ik ga veel fietsen, lopen en wandelen. Ik doe dat met mijn meest geliefden. Ik adem en loop vrij rond. Ik ontdek nieuwe dingen en grijp kansen als die zich aandienen. Een brood bakken kent ondertussen geen geheimen meer voor me. Mijn leven is geëvolueerd en ik hoop het uwe ook. Eerlijk, die balans is zo slecht nog niet. 

Dus die hersenspinsels blies ik snel weg. Ik ademde héél diep en glimlachte. De zonsondergang was uitzonderlijk mooi vandaag. 

Survival of the fittest gaat niet over de sterktste. Het gaat over de meest aangepaste. 

Christophe Cobbaert voor Natuur & Mens – januari 2021

nieuws

secret life of plants

Een liedje uit de oude doos – één van mijn favorieten – waar ik instant blij van word.

Dit beluisteren geeft – mij alleszins – een dopamine shotje. Goed voor: wanneer het even tegen zit, wanneer ik net wat aanmoediging nodig heb, wanneer het nodig is te denken als natuur of wanneer ik gewoon even 100% natuur wil zijn.

Ideaal om alles even opnieuw te kadreren: STEVIE WONDER’S journey through ‘the secret life of plants’.

Sluit je ogen en geniet van dit ‘wijs’ stukje lofzang.

STEVIE WONDER’S journey through ‘the secret life of plants’

nieuws

Corona, een les in soberheid

Met de jaarwisseling leek het erop dat we niet alleen afscheid namen van 2020, maar ook van het virus. StuBru pakte deze week zelfs uit met een grote indoor rave om afscheid te nemen van corona. Het is te zeggen… ze plannen het eerste post-corona feestje op een nog onbekende datum. “Hét nieuwjaarsvoornemen voor 2021 waar je je wel aan zal houden: I Want To Dance Again”, klinkt het bij de radiozender. Ik word niet helemaal vrolijk van die positivoshow.

Hoop versus realiteitszin
Je voelt de knaldrang toenemen en heel veel mensen willen hun oude vertrouwde leventje weer oppikken. Ik ook… Maar niets is minder waar. Niet wij, maar het virus knalt er vrolijk op los. Het zal nog een hele tijd duren voor we als samenleving voldoende immuun zijn om de draad voorzichtig op te pikken. En wat met de factuur, letterlijk én figuurlijk, die nog volgt. Is het ongepast om te stellen dat het ergste voor vele mensen nog moet komen? Het is mooi om te zien hoe een samenleving hoop koestert in anders en beter, maar wat als we hoop verwarren met onszelf iets voorliegen? Wat als de hoop niet in verhouding staat tot de realiteitszin? Maken we onszelf dan niet nodeloos ongelukkig(er)?

Is het vroegere normaal wel normaal?
Dat we de huidhonger, prachtig woord overigens, missen en ons uit balans haalt dat spreekt! We zijn sociale wezens. Isolatie en een gebrek aan affiniteit tasten onze veerkracht aan. Dat is zeker. Maar dat mensen zo nodig met het vliegtuig op vakantie moeten gaan in volle coronatijd, is moeilijker te vatten. “Dit is wat we hebben gemist, dit had ons gezin écht nodig”, klonk het in een nieuwsreportage terwijl de camera een vader, moeder, 2 kinderen en aantal valiezen in beeld bracht.

Zijn rave-feestjes met 8.000 mensen en vliegvakanties écht wat we (nu) nodig hebben? Liefde, vriendschap, solidariteit, natuur en contentement is wat we nu nodig hebben en wat ons gelukkig maakt. Het lijkt erop dat de slinger de laatste decennia stevig is doorgeslagen. Harder, better, faster, stronger, further… blijkt helaas voor veel mensen geen toprecept. De eenzaamheid en verdeeldheid was nooit eerder zo groot. Onze verbondenheid met natuur was nooit eerder zo zoek. Blijkbaar hebben wij, mensen, veel nodig om nog ‘gewoon’ content te zijn.

Corona als hefboom
Misschien moeten we deze corona-periode beschouwen als een les in soberheid. Laten we eens kijken naar wat we vandaag wél allemaal kunnen en welke voordelen dat oplevert. Wat als we dit moment als hefboom gebruiken in onze samenleving om de dingen in de toekomst opnieuw anders aan te pakken? Een beetje minder van het één, een beetje meer van het andere. Dat begint bij ieder van ons. Wat minder ongelukkig zijn voor de dingen die we niet hebben en meer content zijn met wat we wel kunnen. Het licht in iemands anders ogen gunnen. Dankbaar zijn voor de kleine dingen. Respect is het sleutelwoord. Op die manier bouwen we aan iets duurzaams en blijft samen-leven houdbaar voor elk van ons, en niet in minst onze omgeving.

Ik zou nog harder dansen!

nieuws

tuintrends 2021; nature alike gardens

De tuintrends van 2021 laten niets te wensen over. Waarschijnlijk beseffen we voor het eerst in lange tijd collectief dat we als mens horen bij natuur; dat we deel uitmaken van iets dat groter, creatiever en meer grensoverschrijdend is dan verwacht. 

Dat we niet los staan van onze omgeving dat is duidelijk, daar heeft Coronavirus SARS-CoV-2 ons ondertussen op gewezen. Lang waanden we ons grotendeels onkwetsbaar. Dat resulteerde in tuinen waarin de natuur ten dienste stond van de mens. Dat wij één, zeer kwetsbaar blijken, en dat we twee, verlangen naar natuur ten tijde van sociaal isolement schudt ons echter wakker.

Meer nood aan natuur vertaalt zich in onze aankopen, onze vrijetijdsbesteding, onze voorkeuren, onze dagdagelijkse beslissingen en in de inrichting van onze onmiddellijke omgeving. 

tuintrends-2021-tuintrend-natuur

We verwachten in 2021 een opflakkering van vier genres. Vier nature alike gardens.

city jungle

  • Puur stad – puur natuur. Nee, de city jungle is geen urban jungle. Het grootste verschil is het feit dat bij de city jungle resoluut gekozen wordt voor een nieuw type natuur. Natuur die aangepast is aan de stad en bestaat uit zowel inheemse als uitheemse preadaptieve soorten.

climate isle space

  • Geen hitte-eiland, maar een klimaat-eiland-spot. Veel meer dan louter een klimaattuin. Dit is een Klimaattuin 2.1. Een robuuste tuin die in beweging is en de urbane omgeving moeiteloos trotseert.

human inclusive diversity

  • Mens inclusieve diversiteit. Een samenwerking tussen soorten waarbij klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid en inclusie centraal staan.

functional woodland

  • Van urbaan weefsel naar bos. Door samenwerking tussen eigenaars van percelen, door het koppelen van tuinen met stadsgrond, door aangepaste straat- en tuininrichting. Het nieuwe samen-bos-bouwen volgens het build better-principe (in plaats van build back better)!

Klik hier om te ontdekken waarvoor deze tuinen, volgens de tuintrends van 2021, werkelijk staan.

nieuws

Ons verdeeld brein: Over de link tussen de theorie van een Britse psychiater en waarom contact met natuur zo belangrijk is

ons verdeeld brein – twee hemisferen die samen ons denken en ons gedrag bepalen

Wellicht hebben jullie al wel eens een afbeelding van een brein onder ogen gekregen. Daarop is te zien dat de linker- en rechterhersenhelft lichtjes van elkaar verschillen en dat er tussen beide helften een soort van duidelijke splitsing aanwezig is. Kortom, het brein is opgedeeld in twee stukken, stukken die men in vakjargon ook wel eens hemisferen noemt. 

Men dacht lang dat de ene hersenhelft uitsluitend diende voor bijvoorbeeld redeneren, ratio en taal en de andere voor bijvoorbeeld emotie, imaginatie en intuïtie. Men sprak in dit kader over de vrouwelijke en de mannelijke hersenhelft. Dit blijkt niet correct te zijn; vele aspecten zoals taal en emotie hebben niet te maken met één maar met beide hersenhelften. Vandaar dat het lange tijd taboe was om over een gespleten of een verdeeld brein te praten. 

Vandaag de dag is er echter iemand die, het feit dat ons brein uit twee verschillende delen bestaat en dit een gevolg heeft op ons denken en ons gedrag, terug onder de aandacht wil brengen. We hebben het dan over psychiater, schrijver en voormalig literatuurwetenschapper uit Oxford, Iain McGilchrist. Hij schreef over dit thema een zeer interessant boek, The Master and His Emissary (De meester en zijn afgezant), waaraan onlangs ook een documentaire werd opgedragen, zijnde: The Divided Brain. Het werk van McGilchrist blijkt, uit wat opzoekingswerk op het internet, baanbrekend te zijn. Zowel de wereldbefaamde Britse komiek John Cleese als de meer serieuze aartsbisschop van Canterbury prijzen het aan.

Waar het in het boek om draait is dat ons brein fundamenteel verdeeld is.  Met onze linker- en onze rechterhersenhelft begrijpen, bekijken en behandelen we de wereld totaal verschillend. Beide manieren zijn goed en zelfs noodzakelijk. Ze vullen elkaar aan. Een evenwicht tussen links en rechts is cruciaal en onmisbaar voor de gezondheid van onszelf, de ander en de wereld rondom ons. Het probleem is dat er, in de loop van de geschiedenis, een onevenwicht is gekomen tussen ‘links’ en ‘rechts’. Onze westerse wereld doet voor 80% beroep op onze linker hemisfeer. ‘Links’ is aan de macht, ‘rechts’ wordt verwaarloosd en ondergewaardeerd. Dit kan, in de optiek van McGilchrist, leiden tot stoornissen.

Hoe kunnen we de weegschaal terug in balans brengen? Wat is de rol van natuur hierin?  Waarom zijn we enerzijds het contact met de natuur kwijt en waarom is anderzijds dat contact met de natuur zo belangrijk? Lees verder.

nieuws

We moeten natuur dwingen

Mooi klinkt het niet, we moeten natuur dwingen. Denk ik aan natuur, dan hoop ik dat deze vrij kan zijn van menselijke restricties en dwingelandij. Toch is de realiteit vandaag anders.

Hoe dat komt is verklaarbaar. Natuur is reeds te ver heen en de impact van de geciviliseerde mens is enorm belastend. De biodiversiteit en het milieu staan onder buitensporige druk en vele soorten rest enkel nog een schuilplaats. Denk bijvoorbeeld aan een bosrand of een verwilderd plekje in het stadspark; om naar te vluchten, om er op een veilige plek te overleven. Daar wacht een bedreigde soort af, hopend op een kans om ooit terug volwaardig in het ecosysteem te participeren.

Die mogelijkheid kan alleen maar bestaan wanneer een omgeving geschikt is als habitat, als ze correct is opgebouwd, waardoor ze kansen biedt voor een bepaalde soort. Dat gebeurt in vele gevallen, spijtig genoeg, enkel wanneer de mens daarvoor de juiste omstandigheden creëert. Ligt een soort goed in de markt, dan zijn natuurverenigingen er zorgzaam voor, dan is er hoop. Soorten die minder populair of ongewenst zijn, daarvoor is het moeilijker. Zij manoeuvreren veeleer richting exit natuur. Lees verder.