nieuws

Hoe verhoud jij tegenover natuur? Doe de test!

Zie jij jezelf als eigenaar, partner of deelnemer tegenover natuur?
Bekijk het filmpje 🎥 – doe de test 🔎

Het filmpje is een boeiend betoog van natuurfilosoof Matthijs Schouten:
“Beseffen dat we werkelijk deel uitmaken van de natuur en een verantwoordelijkheid hebben om er zorgvuldig mee om te gaan, is de enige weg naar een duurzame toekomst.” Bovendien maakt dat weten, dat voelen… van je ook een gelukkiger mens.”

nieuws

corona en natuur, een contrast tussen arm en rijk

corona en natuur

Recent zat ik, net zoals de meeste mensen, in ‘mijn kot’; op vraag van Maggy. Ons gezin was verenigd en nog nooit brachten we zo veel tijd zo dicht bij elkaar door. En toch, het smaakte wrang. Nee, niet omdat het ons persoonlijk tegenzat. Bij ons groeien er planten, waaronder een majestueuze Monstera deliciosa van een drietal meter hoog, in de living. Wij mogen niet klagen; we kijken thuis uit op een kleurrijk-groene tuinkamer. Wij, mijn vrouw, ik en onze twee dochters voelen nu hoe gelukkig we ons wel niet mogen prijzen met ons eigen paradijs dat bol staat van ‘groene’ en beestachtige vriendjes waaronder planten zoals onze meerstammige eik, een prachtige kerselaar die tot eind april sneeuwwit kleurde, de blauwe metershoge sering waarvan de volle bloemen vandaag hemels ruiken en dieren zoals ‘groentje’ de specht, twee stokoude bosduiven, ons koleriek roodborstje… Wij, vier tweevoeters die samenleven met de natuur, ontsnappen zo uit ‘gevangenschap’. Meer dan ooit koesteren wij onze omgeving en het leven dat daar deel van uitmaakt. We ervaren het alsof natuur een verlengstuk is van ons lichaam, een bijkomend zintuig. Wanneer de vogels uit ons kleine ecosysteem opvliegen voelt het alsof we meevliegen, wanneer de bijen de bloemen van de appelboom bestuiven zijn we euforisch, zoals de boom zelf. Wij koesteren iets kostbaars, niet financieel, wel qua omgeving.

Bij aanvang van de coronauitbraak dacht ik nog; deze ziekte maakt geen onderscheid tussen arm en rijk, in deze zijn we allemaal gelijk. Nu, na enkele weken ophokplicht, begrijp ik hoe naïef ik was. Deze ziekte treft immers vooral hen die reeds zwakker staan in onze maatschappij; ouderen, alleenstaanden en gezinnen die reeds voor COVID-19 aan de rand van de maatschappij leefden. Noem ze gerust de vergetenen want dat klinkt mooier en eerlijker dan marginalen, een term die ons het gevoel geeft dat deze mensen zelf voor een leven aan de rand kozen. Wat mij betreft zegt deze term meer over zij die deze term gebruiken (de armen van geest) dan over een doelgroep die zo benoemd wordt. Hoe dan ook, dit zijn mensen die op dit moment  een ijselijke kilte voelen, een kilte die zwaarder te verduren is dan de kou uit de periode voor corona. De vergetenen liepen al op wankele benen, soms letterlijk, soms figuurlijk. Wij kunnen ons nauwelijks of niet voorstellen wat zij ervaren of de laatste weken meegemaakt hebben. De huidige staat van beleg, een lockdown met beperkte vrijheid, treft deze tweevoeters diep. Wordt het niet dringend tijd om hier iets aan te doen? Lees verder.

nieuws

Natuur in coronatijden: kan je je immuniteit verbeteren door middel van natuur?

In deze coronatijden is een goede immuniteit ontzettend belangrijk. Het beschermt ons naar alle waarschijnlijkheid beter tegen het Covid-19 virus en het helpt ons vermoedelijk om het virus zelf, en de neveneffecten ervan, te overwinnen. Een verzwakte immuniteit wordt zowel geassocieerd met fysieke aandoeningen zoals ontstekingen en auto-immuunstoornissen als met psychische problemen zoals depressie.

Maar het is niet alleen een goede immuniteit ansich die ons kan helpen. We ervaren door de maatregelen, en de angst en zorgen die het virus met zich meebrengt, extra veel stress. Denk maar aan krantenkoppen die coronatijden vergelijken met oorlogstijden, beelden van massagraven met anonieme lijken in New York, berichten over lege winkelrekken en mensen die vechten om een pak spaghetti, dokters die moeten kiezen welke patiënt ze zullen helpen en welke patiënt ze moeten laten sterven…

Dat stress ongunstig is voor onze immuniteit is ondertussen wel duidelijk. Stress kan niet alleen rechtstreeks onze gezondheid beïnvloeden. Stress kan evengoed onrechtstreeks, via een verzwakte weerstand, tal van aandoeningen in de hand werken.

In coronatijden is het met andere woorden nog crucialer dan ooit om onze stress de baas te blijven en onze immuniteit te boosten. Kan natuur hierin een rol spelen? En als natuur onze immuniteit zou kunnen verbeteren, hoe doet natuur dit dan? Zijn er bepaalde tips en tricks inzake natuur en immuniteit? En wat met mensen die niet over een tuin of buurtpark beschikken?

lees verder

nieuws

PLANET OF THE HUMANS

De gratis documentaire van Amerikaans filmmaker Michael Moore en regisseur/ecologist Jeff Gibs vertelt een groots verhaal. Deze revolutionaire documentaire is absoluut een must see voor eenieder die natuur respecteert en bewust wilt leven. Bekijk Planet of the Humans nu. Is dit voor jou geen fantastische eyeopener dan blijft het gegarandeerd een beklijvende documentaire!

nieuws

over Natuur & ADHD: kunnen bomen en planten ons helpen bij de preventie en behandeling van ADHD?

Dit artikel is geschreven net voor de Corona maatregelen in werking traden

Gisteren een hele dag met barstende migraine in mijn bed. Dat is echt balen. Normaal gezien mocht ik gaan spreken voor een groep studenten van U Gent over mijn passie ‘Groen & Gezondheid’. Na 23 jaar terug in het auditorium waar ik zelf voor het eerst les kreeg. Hoe leuk zou dat zijn geweest. Helaas, het heeft niet mogen zijn. In plaats daarvan lag ik in mijn bed. In mijn geval, naast het bos, de plek bij uitstek om alles op een rijtje te zetten en inspiratie te putten.

Mijn (b)engeltjes klommen het liefst in de bomen maar bij gebrek hieraan is dit ook wel eens een gordijn geweest. Wat had mijn prof. hierover gezegd ?

De dag voordien. Onze piano ligt nu echt wel te vol. Bij gebrek aan kasten is het deksel  bedolven onder stapels boeken. Ik probeer er eentje vanonder uit te halen. De stapel wankelt. Er valt een artikel op de grond ‘Kan boomschors helpen tegen ADHD?’. Dat was ik helemaal vergeten. Mijn moeder, een apothekeres met een voorliefde voor planten, had dit schrijfsel afgelopen zomer speciaal voor mij uit de krant geknipt. Het plan was toen al om er iets over neer te pennen. Dus wat later dan verwacht hier een artikeltje over natuur en – je kan het al raden- ADHD.

Als laatste nog een tip: diegenen die het artikel tot op het einde uitlezen zullen wellicht een geheim brouwseltje ontdekken.

Wat is het en komt het veel voor?

ADHD is de afkorting van het engelse ‘Attention Deficit Hyperactivity Disorder’. Zoals de term al doet vermoeden is ADHD een gedragsstoornis die te maken heeft met aandachtsproblemen en hyperactiviteit. Om het in de woorden van mijn vroegere prof te zeggen: ‘Het zijn die mannekes die soms letterlijk in de gordijnen hangen’. Ja, denk ik nu na al die literatuur over natuur en ADHD gelezen te hebben, misschien is dat wel bij het tekort aan bomen dat ze een gordijn uitpikken om in te klimmen.

Daarnaast is er nog het gebrek aan impulsbeheersing of eenvoudiger gezegd; mensen met ADHD zijn nogal impulsief en doen af en toe iets zonder eerst na te denken (wat ook een voordeel kan zijn).

Komt ADHD veel voor? Hoeveel kinderen en jongeren hebben last van deze stoornis? Sommige schattingen spreken van 3 tot 5 procent, anderen van 6 à 7 procent.  Mochten we van een prevalentie van 5 procent uitgaan dan wil dat zeggen dat 1 op 20 kinderen ADHD heeft. Dat betekent dat er in elke klas gemiddeld een leerling met ADHD zit. En inderdaad mijn twee dochters kennen elk minstens een kind van hun leeftijd met ADHD uit hun klas. Niet verwonderlijk dus dat het een van de diagnoses is die kinderpsychiaters het meest vaststellen. Al gaan er wel eens stemmen op dat er heel wat van die ‘etiketten’ ten onrechte zouden worden gegeven.

Dit in het midden gelaten, je geneest niet zomaar van ADHD. Er is geen wonderpilletje of therapie dat je er zo maar vanaf helpt. Je kan wel leren om er beter mee om te gaan, maar dat wil niet zeggen dat er geen volwassenen zijn die nog altijd last hebben van hun ADHD symptomen. En dit is iets wat we nogal eens vergeten. Vandaar dat dit artikel niet alleen nuttig kan zijn voor ouders van kinderen met ADHD, maar evengoed voor ouders met ADHD.

Lees hier verder: Het effect van natuur op de kernsymtomen

nieuws

“De Aarde heeft ons niet nodig, wíj hebben haar nodig.”

Volgens de Braziliaanse denker Leonardo Boff verkeren we in een diepe beschavingscrisis die dreigt af te glijden naar pure barbarij. Die crisis heeft in wezen te maken met onze relatie tot de Aarde – met hoofdletter, insisteert hij – die we op verschillende manieren geweld aandoen. Alleen een zorgende, liefdevolle houding ten aanzien van alles wat leeft, kan de mensheid opnieuw toekomst geven. Alleen zo overwint het leven de dood.

De hele wereld is momenteel in de greep van het coronavirus. We hebben nood aan een sociaal pact, zegt Boff, dat hand in hand gaat met een pact met de natuur, dat de hele Aarde en heel de natuur insluit, dat de wereld op weg zet naar ‘een sociaal-ecologische democratie’.

“Ik zie deze pandemie als een reactie van de Aarde die zich wil verdedigen tegen de meest gewelddadige soort in de natuur, de mens. Het is geen oorlog van de mens tegen het virus, maar van het virus tegen de mens. De Franse filosoof Michel Serres schreef in 2008 het boek La Guerre Mondiale, waarin hij verwijst naar de oorlog die de mens tegen de aarde voert door haar op alle fronten aan te vallen. Er is geen enkele kans dat de mens die oorlog wint. De Aarde heeft ons niet nodig, wíj hebben haar nodig.”

Leonardo Boff: De belangrijkste les is dat we onmogelijk kunnen doorgaan met de manier waarop we dit Gemeenschappelijke Huis de afgelopen twee eeuwen bewoond hebben. Het virus is momenteel het neoliberalisme en het kapitalisme aan het ondergraven, systemen gebouwd op concurrentie, individualisme en een minimale staat. Ze hebben de Aarde altijd gezien als een onuitputtelijke voorraadkamer van hulpbronnen om een onbegrensde groei te voeden. Die systemen staan nu onder druk: onuitputtelijke hulpbronnen en onbegrensde groei zijn een illusie, het is een vals uitgangspunt. Vandaag stellen we vast dat we allemaal van elkaar afhankelijk zijn en aangewezen op samenwerking.

Ecologen en filosofen zoals James Lovelock, Brian Swimme, Zygmunt Bauman, Slavoj Žižek, Eric Hobsbawm en anderen waarschuwden ons al lang geleden: ofwel moeten we onze relatie met de Aarde, die er een is van pure uitbuiting, veranderen, ofwel stevenen we regelrecht af op de ondergang en delven we ons eigen graf. We moeten onze manier van productie, distributie en consumptie veranderen en een meer welwillende houding aannemen ten aanzien van de Aarde en van het leven. Anders is er gewoon geen toekomst meer voor de mens op deze planeet.

Lees het volledige artikel op www.mo.be

nieuws

Ons Natuurmanifest | Deel 2: over Natuur en de menselijke Gezondheid

Zoals in onze vorige nieuwsbrief reeds aangekondigd werken experten bij Natuur & Mens al een hele tijd aan een manifest en een label dat de waarde van natuur illustreert. Zowel voor het label als het manifest deelden mensen uit verschillende disciplines zoals de biologie, psychologie, tuin- en landschapsarchitectuur, architectuur… hun kennis en inzichten.

Ons manifest handelt over natuur inclusief de mens en zal uit verschillende delen bestaan. Momenteel zijn er twee delen afgerond en klaar voor het grote publiek. Het eerste deel werd in onze vorige nieuwsbrief geïntroduceerd en gaat over GEZONDE NATUUR. In deze nieuwsbrief zijn wij verheugd om jullie het tweede deel van het manifest voor te stellen: over NATUUR EN DE MENSELIJKE GEZONDHEID.

nieuws

Een filmpje van een 15-jarig meisje over natuur en gezondheid

Alice is een meisje van 15 jaar dat geïnteresseerd is in natuur, politiek en geneeskunde. Later volgt ze haar groot voorbeeld Oliver Sacks op en wordt ze neuroloog; daar is ze steevast van overtuigd. Maar voor dit zover is heeft ze nog even de tijd om met ons haar blik op de wereld te delen. Zo maakte zij een filmpje over natuur en gezondheid. Het werd een aangrijpende maar duidelijke boodschap. Een boodschap die binnenkomt waar wij als volwassenen misschien nog iets van kunnen leren.

Hoe denkt een jong meisje over de huidige verstedelijkte omgeving met weinig of geen natuur waarin ze opgroeide? Hoe ziet zij de link tussen groen & gezondheid? Zijn jongeren zoals haar begaan met het verdwijnen van de natuur en het oprukken van een omgeving uit staal en beton? Kruip voor even in het hoofd van een vijftienjarige en bekijk hier het filmpje.

nieuws

Hoe groot is de invloed van onze omgeving op ons brein, ons gedrag en onze gezondheid?

Daar lag een boek in het schab met op de kaft een uiterst charmante grijze tijgerkat met een deftig groen kostuum, geel overhemd en vichyruiten das.  De Mens in het Dier stond er. Wow, dacht ik: dat is de mannelijke versie van mijn kat ‘Appelmoesje’! Dit boek moet ik lezen. 

Een stimulerende omgeving met voldoende prikkels blijkt onontbeerlijk voor onze gezondheid. Natuur en architectuur kunnen in dit kader een belangrijke bijdrage leveren.

Paasochtend ergens midden jaren tachtig. Ik moet ongeveer 6 jaar zijn geweest. Twee omgekeerde emmers in de living. Een rode en een blauwe. Mijn hart klopte sneller. Wat zou eronder zitten. Chocolade paaseieren? Cadeautjes? Voorzichtig haalde ik de emmers weg. Wat er tevoorschijn kwam overtrof al mijn verwachtingen. Twee kleine kittens: een zwarte en een grijze tijger. Al snel werden ze omgedoopt tot respectievelijk ‘Roos babytje’ en ‘Appelmoesje’. Vraag me niet meer hoe ik hierop kwam. Het enige dat ik me herinner was dat ik het ongeloofelijk schattig vond klinken.  De katten hadden niet alleen uitzonderlijke namen, ze kregen ook een uitzonderlijke behandeling. Ik deed bijvoorbeeld niets liever dan ze aan te kleden als echte mensenkinderen. Prachtige jurken met schotse ruiten. Ik had altijd al gedroomd van een babyzusje en zag, als gerenomeerde poppenmoeder, mijn kans schoon. Waarom deed ik dat? Misschien omdat een kat en een mens  90 % DNA gemeenschappelijk zouden hebben? Omdat ik de mens in het dier Appelmoesje zag? Wie zal het zeggen. Echt diervriendelijk was mijn toenmalige gedrag in ieder geval niet. Dat heb ik inmiddels wel begrepen. Mijn oprechte, maar veel te late, excuses ‘Roos babytje’ en ‘Appelmoesje’.

De twee kittens uit mijn jeugd even ter zijde gelaten, het boek ‘De MENS in het DIER’ is niet voor niets een bestseller van Der Spiegel. Norbert Sachser, de Duitse professor in de Zoölogie en directeur van het Centrum voor Gedragsbiologie, die het geschreven heeft, leert ons heel wat interessante dingen over deze mens in het dier. Vooral een stukje waarin hij onderzoeken beschrijft over omgeving en welzijn trok mijn persoonlijk aandacht. Wisten jullie hoe verregaand de invloed van onze omgeving op ons gedrag, ons brein en ons welzijn wel niet is? Dat natuur en architectuur onze gezondheid mee kunnen bepalen? Hieronder mijn relaas. Ik popel immers om jullie te vertellen wat ik zo bijzonder vind aan dat specifieke stukje dat ik met de grootste belangstelling las.

lees verder